நெல்சன் மண்டேலா

தொடக்கத்தில் மகாத்மா காந்தியடிகளின் போராட்டத்தைப் பின்பற்றிய நெல்சன் மண்டேலா, பின்னாளில், ஆயுதப் போராட்டத்திற்குத் தடம் மாறினார். தனது முடிவிற்காகப் பின்னர் வருந்தியதும் உண்டு. ஏனோ, அஹிம்சைப் போராட்டத்தில் காந்தியடிகளைப் போன்று, அவரால் கடைசி வரை உறுதியாக, நீடித்து நிலைத்திருக்க முடியவில்லை. அதற்காகச் சிறைத் தண்டனையையும் அனுபவித்தார். நாட்டின் விடுதலை வேள்வியில் அமைதிப் போராட்டம் மற்றும் ஆயுதப் போராட்டம் இரண்டுக்குமே இடமுண்டு.